Galicia coida a súa diversidade paisaxística a través do fermosismo

A paisaxe inflúe na calidade de vida e no benestar das persoas. Co obxectivo de protexer a rica diversidade paisaxística da nosa comunidade, a Xunta de Galicia convoca anualmente, a través da Consellería de Medio Ambiente e Cambio Climático, unha liña de axudas para mellorar a súa calidade de vida, independentemente do lugar de residencia.

Trátase dunha subvención dirixida á cidadanía galega e tamén aos concellos, que permite mellorar impactos paisaxísticos nos bens inmobles, producidos por deterioro ou mal estado de conservación.

No caso da Administración local, os concellos poden optar a esta liña de axudas para corrixir impactos paisaxísticos en edificios destinados á prestación de servizos municipais, así como en equipamentos da súa titularidade destinados ao uso da poboación.

Unha estratexia de longo percorrido

Con estas subvencións, a Xunta de Galicia promove a implicación da sociedade galega na súa aposta polo fermosismo, posto que é fundamental para a conservación, a mellora e a posta en valor da paisaxe galega. Así, o Plan estratéxico da paisaxe 2021-2024 contempla accións de protección, potenciación e mellora das paisaxes, xunto coa formación, a sensibilización e a educación neste eido.

Para lograr estes obxectivos, as liñas operativas definidas inclúen un Plan para o control e a eliminación do ‘feísmo’ en Galicia, que se concreta nunhas axudas pioneiras para corrixir os impactos paisaxísticos, destinadas a particulares e concellos, convocadas por vez primeira en 2021 e xestionadas polo Instituto de Estudos do Territorio (IET).

Durante este tempo, esta estratexia acadou unha gran repercusión, con resultados moi positivos no ámbito ambiental e tamén social. As cifras falan por si soas. Nos últimos cinco anos, a Xunta concedeu un total de 2.889 axudas a concellos e particulares por importe de 11,6 millóns de euros, o que supón a mobilización dun investimento global de 16,5 millóns de euros.

Desde a posta en marcha desta liña, as axudas aprobadas xa chegaron a un total de 295 concellos, o que representa preto do 95 % do total (é dicir, 313 municipios). En canto á convocatoria deste ano 2025, o executivo galego aprobou 348 axudas a particulares e 55 a concellos (destinadas a un total de 84 actuacións).

Axudas a concellos e a particulares

Para optar a estas axudas, divididas en dúas liñas de financiamento, os concellos deben ter menos de 20.000 habitantes e poden beneficiarse dun máximo de 40.000 euros (20.000 euros por liña). As axudas fináncianse integramente con fondos propios da Xunta con 1 millón de euros, sendo a axuda en cada solicitude do 70 % do orzamento do investimento subvencionable.

A primeira das modalidades é para renovación e remate exterior de fachadas, cubertas e muros de cerramento de edificios municipais que teñan un acabado final inadecuado ou mal conservados; e a segunda liña, para mellorar o aspecto e a conservación de elementos etnográficos como fontes, lavadoiros públicos, palcos de música e hórreos, así como muros de peche das parcelas de emprazamento dos equipamentos e acondicionamento exterior de fachadas, cubertas e outros elementos.

No caso dos particulares, as axudas están destinadas a intervencións en fachadas, cubertas e muros de peche, así como á retirada de elementos adxacentes que prexudiquen a imaxe ou causen algún impacto nos bens nos que se pretende intervir (novidade introducida en 2024).

As axudas fináncianse con fondos propios da Xunta, inicialmente 1 millón de euros, sendo a axuda do 70 % do orzamento do investimento subvencionable en cada solicitude, cun límite máximo de 3.000 euros por beneficiario e ben.

Nas fachadas poden subvencionarse actuacións de revestimento, así como substituír placas de fibrocemento e outros materiais inadecuados nas cubertas. En canto aos muros de peche, o novo revestimento poderá realizarse con pintura, morteiros (para quedar vistos) ou chapados de pedra (segundo as características da zona).

Con esta aposta decidida polo fermosismo, o Goberno autonómico busca aumentar a sensibilidade fronte ás alteracións ou os impactos en relación coa paisaxe, e fomentar a colaboración da cidadanía coas administracións públicas.